مقاله ها
تماشای تلویزیون و نمایشگر تلفن همراه برای کودکان زیر ۲ سال اکیدا ممنوع
تماشای تلویزیون و نمایشگر تلفن همراه برای کودکان زیر ۲ سال اکیدا ممنوع
دبیر آموزشی کمیسیون آموزش و پژوهش سازمان نظام پزشکی مشهد، تماشای تلویزیون و نمایشگر تلفن همراه را برای کودکان مضر دانسته و گقت: برای کودک زیر دو سال تماشای تلویزیون و نمایشگرهای مشابه زیر دو سال به هیچ عنوان توصیه نمی شود مگر برای ارتباط تصویری با بستگان به شکل محدود و با همراهی و کنترل والدین.
دکتر شیما ایمان نژاد، فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان با اشاره به اینکه تماشای تلویزیون و نمایشگرهای مشابه شروع علائم و تشدید علآئم اوتیسم را برای کودکان دارای زمینه ارثی این اختلال را تسریع می کند؛ گفت: توجه والدین به نشانههای ارتباطی و رفتاری کودک و مراجعه بهموقع برای ارزیابی تخصصی، فرصت مداخلات زودهنگام را فراهم میکند و میتواند در تقویت مهارتهای ارتباطی، گفتاری و اجتماعی کودک نقش مؤثری داشته باشد.
دکتر شیما ایمان نژاد در ادامه با اشاره به اهمیت توجه خانوادهها به علائم اولیه اختلال طیف اوتیسم اظهار کرد: بخشی از نشانههای اوتیسم ممکن است در سالهای نخست زندگی کودک مورد توجه والدین قرار گیرد و خانوادهها باید نسبت به تغییرات رفتاری و ارتباطی فرزند خود حساس باشند.
وی افزود: گاهی خانواده متوجه میشود کودک مانند سایر کودکان به محیط اطراف واکنش نشان نمیدهد، لبخند اجتماعی کمتری دارد، ارتباط چشمی یا تعامل اجتماعی او متفاوت است یا در برقراری ارتباط با دیگران رفتارهایی نشان میدهد که برای سن او معمول نیست؛ چنین علائمی نباید نادیده گرفته شود.
این متخصص اطفال ادامه داد: هر یک از این نشانهها به تنهایی به معنای ابتلای کودک به اوتیسم نیست، اما میتواند دلیلی برای ارزیابی دقیقتر کودک باشد. بنابراین توصیه اصلی به خانوادهها این است که در صورت مشاهده رفتارهای غیرمعمول، مراجعه به پزشک و بررسی وضعیت کودک را به تأخیر نیندازند.
دکتر ایمان نژاد با اشاره به نقش غربالگری در شناسایی اختلالات رشدی گفت: غربالگری میتواند به شناسایی کودکانی که نیازمند بررسی بیشتر هستند کمک کند، اما غربالگری با تشخیص قطعی بیماری یکسان نیست.
وی تصریح کرد: تشخیص اوتیسم بر اساس مجموعهای از علائم و نحوه عملکرد کودک در حوزههای مختلف انجام میشود و نمیتوان انتظار داشت که یک آزمایش ساده، به تنهایی ابتلای کودک به اوتیسم را مشخص کند.
به گفته وی، ارزیابی باید متناسب با شرایط کودک و توسط متخصصان مربوط انجام شود تا مشخص شود کودک در چه زمینههایی نیازمند مداخله و حمایت است.
این متخصص اطفال افزود: یکی از نکات مهم برای خانوادهها این است که اگر کودک در یک زمینه مشکل دارد، الزاماً به این معنا نیست که همه توانمندیهای او تحت تأثیر قرار گرفته است؛ طیف اوتیسم بسیار گسترده است و شدت و نوع علائم در کودکان مختلف تفاوت دارد.
تشخیص اوتیسم پایان مسیر نیست
دکتر ایمان نژاد با اشاره به نگرانی بسیاری از والدین پس از شنیدن تشخیص اوتیسم گفت: زمانی که خانوادهها با واژه اوتیسم مواجه میشوند، ممکن است تصور کنند فرزندشان تا پایان عمر کاملاً وابسته به دیگران خواهد بود، در حالی که چنین برداشتی درباره همه افراد دارای اوتیسم درست نیست.
وی ادامه داد: افراد دارای اختلال طیف اوتیسم شرایط متفاوتی دارند؛ برخی ممکن است مشکلات بیشتری در گفتار، ارتباط اجتماعی و عملکرد روزمره داشته باشند و برخی دیگر از توانمندیهای بسیار خوبی برخوردار باشند و حتی بتوانند تحصیل کنند، وارد دانشگاه شوند و در آینده زندگی نسبتاً مستقلی داشته باشند.
این متخصص اطفال تأکید کرد: به همین دلیل نباید تنها بر عنوان تشخیص تمرکز کرد، بلکه باید تواناییها و نیازهای هر کودک به صورت جداگانه ارزیابی شود.
مداخله زودهنگام اهمیت زیادی دارد
وی با تأکید بر اهمیت آغاز مداخلات در سنین پایین گفت: هرچه مشکلات ارتباطی و رشدی کودک زودتر شناسایی شود، فرصت بیشتری برای آغاز مداخلات مناسب وجود خواهد داشت.
وی افزود: کاردرمانی ذهنی، گفتاردرمانی و سایر مداخلات توانبخشی، متناسب با نیاز کودک میتوانند در روند درمان و تقویت مهارتهای او مورد استفاده قرار گیرند. این متخصص اطفال خاطرنشان کرد: مداخلات فقط به حضور کودک در جلسات توانبخشی محدود نمیشود و همکاری خانواده با درمانگران اهمیت بسیار زیادی دارد.
وی ادامه داد: خانواده باید تمرینها و روشهایی را که از سوی درمانگران توصیه میشود در محیط خانه نیز دنبال کند و فرصت بیشتری برای بازی، تعامل و برقراری ارتباط با کودک فراهم کند.
دکتر ایمان نژاد گفت: ارتباط و تعامل روزمره والدین با کودک، بازی کردن با او و فراهم کردن فرصت برای مشارکت اجتماعی، بخشی از فرآیند تقویت مهارتهای کودک است و خانواده نباید تصور کند تمام مسئولیت بر عهده کاردرمانگر یا گفتاردرمانگر است.
این متخصص اطفال بار دیگر تاکید کرد: در اختلال طیف اوتیسم، شدت علائم در افراد مختلف متفاوت است و نمیتوان آینده همه کودکان را یکسان پیشبینی کرد؛ بنابراین خانوادهها نباید با شنیدن تشخیص، امید خود را از دست بدهند.
وی در پایان تأکید کرد: هدف از تشخیص زودهنگام، برچسب زدن به کودک نیست، بلکه شناسایی نیازهای او و فراهم کردن فرصت مناسب برای رشد توانمندیهایش است و در این مسیر، آگاهی و همراهی خانواده نقش بسیار مهمی دارد.
