مقاله ها

ایران سرزمین شیران و اسطوره هایی، برای همبستگی ملی

دکتر مهرداد نجات، عضو کميسيون روابط عمومی و حقوقی سازمان نظام پزشکي مشهد

ایران سرزمین شیران و اسطوره هایی، برای همبستگی ملی

در روزهای پرتلاطم اخیر که ایران در برابر تهدیدات خارجی و جنگ تحمیلی ایستادگی کرد و همبستگی بی‌نظیری از خود نشان داد، یک حقیقت مهم بیش از پیش آشکار شد؛ اینکه فرهنگ غنی ایرانِ باستان، شاهنامه فردوسی و اسطوره‌های پهلوانی آن، در کنار آموزه‌های عمیق دینی، یکی از ستون‌های اصلی عشق به وطن و هویت ایرانیان است.

ما ایرانیانی هستیم که با تاریخ و فرهنگ غنی چند هزارساله، ملت امام حسین (ع) شده‌ایم و مذهب ما نه‌تنها منافاتی با فرهنگ و تمدن باستانی مان ندارد، بلکه در هم تنیده‌اند و یک هویت واحد را شکل داده‌اند. گنجینه‌ی بی‌بدیل تاریخ کهن ایران، مملو از داستان رشادت‌های پهلوانان و اسطوره‌هایی است که روح حماسه و افتخار را در کنه وجود این ملت دمیده‌اند.

شاهنامه فردوسی تنها یک کتاب نیست؛ روح ایران است. داستان‌های رستم و سهراب، سیاوش، فریدون و کاوه آهنگر، فراتر از روایت‌های صرف، نمادهایی از عدالت‌خواهی، وطن‌دوستی، ایثار و ایستادگی در برابر ظلم هستند. این داستان‌ها، نه تنها به یک قوم خاص، بلکه به تمام اقوام ایرانی از کرد و ترک و لر تا بلوچ و عرب، تعلق دارند. در لحظات حساس، این اسطوره‌ها به شکلی ناخودآگاه در حافظه‌ی جمعی ما بیدار می‌شوند و حس عمیقِ ایرانی بودن را تقویت می‌کنند.

در مواجهه اخیر با تهدیدات، شاهد بودیم که چگونه همه‌ی ایرانیان، با هر قومیت و مذهبی، شانه به شانه یکدیگر ایستادند. این همبستگی ریشه در عوامل متعددی دارد، اما یکی از بن‌مایه‌های اصلی آن، همین احساس غرور مشترک به تاریخ و فرهنگ غنی ایران است. مردم ما، ایران را دوست دارند. به شاهنامه می‌بالند، به تمدن چندین هزار ساله‌ی خود افتخار می‌کنند و این افتخار، عامل پیوندی ناگسستنی میان آن‌هاست. کافیست به کلیپ وایرال شده‌ی دختربچه‌ای اشاره کنیم که با بغض و افتخار می‌گفت: «اینجا ایرانه، سرزمین شیرانه» و سپس اضافه می‌کرد «ما همان‌طور که همه‌ی شاعرانمان گفتند باید از مرزهایمان دفاع کنیم». این یعنی مردم ما به شیران وطنشان و اسطوره‌هایشان افتخار می‌کنند و نباید این اسطوره‌ها را در گوشه‌ای رها کرد.

خوشبختانه، نشانه‌های توجه بیشتر به این مهم در حال افزایش است. دیدم که شهرداری مشهد تصاویری از پهلوانان شاهنامه را در شهر به عنوان نمادی از غرور و اقتدار ایرانیان به نمایش گذاشت و دیوارنگاره‌ای برگرفته از تصاویر ایران کهن نیز در تهران جلب توجه کرد. امیدوارم که مقطعی نباشد. این‌ها تنها عناصر فرهنگی صرف نیستند، بلکه ابزارهایی قدرتمند برای تقویت هویت ملی، ایجاد همبستگی و القای حس تعلق خاطر به سرزمین مادری هستند. مهم است که همه‌ی این سرمایه‌های پنهان و آشکار را که در زمره مهم‌ترین عوامل همبستگی و دلبستگی به وطن هستند، بیشتر قدر بدانیم.